روز « عيد » جناب والى با اعزهء « مكه » از قونسول ديدن كردند و در « مكه » نيز احترامات قونسول‌گرى را به وجه اكمل مراعات مىنمودند . حقيقت ، امروز اقتدار و رفاه حالى كه براى اهالى دولت عليّه « ايران » در خارج ولايات حاصل است ، در ازمنهء سابقه ممكن نبود . پس همهء اينها از يمن توجهات و عنايات كاملهء پادشاه اسلام‌پناه فلك دستگاه قدردان و قدرشناس ، اعلى حضرت اقدس همايون شاهنشاهى - ادام اللّه ايام سلطنته و ملكه « 1 » - است . خداوند عالم و عالميان اين نعمت عظمى را بر اهالى « ايران » تا قيام‌قيام مستدام بدارد . از جمله اعاظم و مشاهير اهالى « ايران » ، امسال كسانى كه به زيارت « بيت اللّه الحرام » مشرف شده بودند ، از اين قرار بود : [ 1 ] جناب مستطاب ثقة الاسلام حاجى ميرزا شفيع آقا صدر تبريزى ، با فضلائى كه همراهانش بودند . [ 2 ] جناب آخوند ملا محمد خراسانى . [ 3 ] جناب آقا على مجتهد يزدى . [ 4 ] ميرزا عبد اللّه خان ، برادرزادهء « حاجى قوام شيرازى » . [ 5 ] مقرب الخاقان ميرزا عبد الغفار خان نجم الملك . « 2 » [ 6 ] ملك التجار بندر ابوشهر ، و جمعى ديگر از فضلا و علماء بودند ، كه ذكر همهء آنها موجب تطويل مىشود . از جملهء تفضيلات ربّانى كه امسال شامل حال حجّاج گرديد ، اين بود كه هيچ سالى نمىشد [ كه ] در موسم حج ، از جهت كثرت جمعيت و جهات ديگر ، هوا عفونت به هم نرسانيده ، ناخوشى در « مكه » بروز نكند ؛ ولى به حمد اللّه در شب « ترويه » كه از « مكه » به « منى » كوچ مىشد ، رحمت الهى شامل حجاج شده ، باران

--> ( 1 ) . جمله دعائيه به‌معناى ايام و روزهاى پادشاهى و سلطنت او را خداوند مستدام دارد و ادامه دهد . ( 2 ) . ميرزا عبد الغفار خان نجم الملك اصفهانى ، منجم ، جغرافيدان و رياضيدان عصر قاجار ( تولد : 1255 يا 1259 ه . ق - درگذشت : 1326 ه . ق . ) ، فرزند آخوند على محمد اصفهانى . وى اولين سرشمارى شهر تهران را در سال 1246 ه . ق . به كمك شاگردان مدرسه دار الفنون انجام داده و جمعيت آن را در سال 1309 ه . ق . 000 ، 250 نفر محاسبه كرد . از آثار وى مىتوان به « سفرنامه خوزستان » ، « ترسيم كانوا » ، « جغرافيا » ، « علم جغرافيا » و « فروغ علم جغرافيا » اشاره كرد . به وى « نجم الدوله » هم گفته مىشود .